Archive: https://archive.ph/seoUA

Welkom bij de Zaterdagse "Wat Doe Je?"-Draad, waar we wekelijks willen weten wat jou bezig houdt. Elke week rouleren we tussen "kijken" (films, televisieshows, en YouTube-videos), "luisteren" (podcasts, radioshows, en andere muziek), "lezen" (boeken, tijdschriften, en websites), en "doen" (games, sport, en andere hobbies).

Deze week is het de beurt aan filmseries, televisieshows, en YouTube-videos. Wat ben je gaan volgen, wat heb je gekeken, en wat vond je ervan? Zou je het aanraden aan je mede-redditors? Actualiteit is niet verplicht, en ook als je juist je favoriete jaren 80 film even wil prijzen kan dat absoluut hier.

Of ben je juist op zoek naar een spannende serie, een leuke film, of een interessant YouTube kanaal? Heb je iets gehoord over die éne Netflix serie en vraag je je af of het echt zo goed is als je hoopt dat het is? Dit is je kans.

Denk eraan om spoilers te taggen met een spoiler!

In de nacht van 24 op 25 oktober gaat de klok een uur terug. Wat doet dat met onze slaap en gezondheid? En wordt de tijdswisseling afgeschaft? We vroegen wat jullie hierover wilden weten.

Chronobioloog en expert op het gebied van onze biologische klok Marijke Gordijn beantwoordt jullie vragen.

1. Wat is het nut van zomer- en wintertijd?

"Het idee stamt uit de tijd dat we nog geen elektriciteit hadden en kaarsen gebruikten om ons huis te verlichten. Als we een uur eerder naar bed gaan, hebben we minder kaarsen nodig."

Tijdens de Tweede Wereldoorlog voerde Duitsland de zomertijd in om energie te besparen voor de oorlogsindustrie. Nederland moest daar tijdens de Duitse bezetting in meegaan. Toen werd ook de Nederlandse klok gelijkgezet met de Midden-Europese tijd. Daardoor ging de klok in Nederland in totaal 1 uur en 40 minuten vooruit. Na de Tweede Wereldoorlog werd de zomertijd weer afgeschaft.

In 1977 voerde Nederland die opnieuw in, tijdens de oliecrisis. Het idee was dat mensen hierdoor minder energie zouden verbruiken. Of dat daadwerkelijk energie bespaart, is nooit duidelijk aangetoond, vertelt Gordijn. Tegenwoordig levert de tijdswisseling voor zover bekend nauwelijks energiebesparing op. Bovendien is er door de komst van ledverlichting veel minder energie nodig om onze huizen te verlichten dan vroeger.

Onderzoek uit de Verenigde Staten wijst er volgens Gordijn zelfs op dat de zomertijd juist meer energie kan kosten, bijvoorbeeld door extra gebruik van airconditioning. De dagen worden er niet langer van. "We verschuiven alleen de tijden waarop we opstaan en naar bed gaan."

2. Wat doet de overgang met onze biologische klok en slaap?

Volgens Gordijn bestaat onze biologische klok uit ongeveer 100.000 hersencellen die ons lichaam helpen het dag- en nachtritme te volgen. "Licht speelt daarbij een belangrijke rol: ochtendlicht helpt onze klok te vervroegen, terwijl avondlicht het juist vertraagt."

Bij de overgang naar de zomertijd moeten we eerder opstaan, terwijl ons lichaam nog niet aan dat ritme gewend is. Bovendien blijft het 's avonds langer licht, waardoor we moeilijker in slaap kunnen vallen. "Vooral bij mensen die van zichzelf een biologische klok hebben die wat langzaam loopt", vertelt Gordijn.

Dat zijn vooral avondmensen, die van nature later moe worden en 's ochtends meer moeite hebben met opstaan. En dat kan volgens Gordijn leiden tot slaaptekort.

3. Welke vaste tijd is het beste voor Nederland?

Volgens Gordijn is voor Nederland eigenlijk de West-Europese tijd het beste voor onze gezondheid. "Nederland ligt geografisch dicht bij de tijdzone van Greenwich, maar volgt in de winter de Midden-Europese tijd." Die tijd werd tijdens de Tweede Wereldoorlog onder Duitse bezetting ingevoerd en is daarna gehandhaafd.

Daardoor loopt onze klok volgens Gordijn überhaupt al niet helemaal gelijk met de natuurlijke stand van de zon. In de zomer, als we de klok nog een uur vooruitzetten, wordt dat verschil groter. "De beste keuze is de West-Europese tijd. Maar als we uit de twee moeten kiezen die we nu hebben, dan is het beste de standaardtijd", zegt ze.

Dit is de officiële astronomische tijd van een regio, die in Nederland ingaat wanneer de zomertijd eindigt. In de volksmond noemen we dat de wintertijd. "Die tijd sluit beter aan bij ons natuurlijke licht-donkerritme." Bij permanente zomertijd zou het in de winter juist later licht worden. "Daar krijgen we echt problemen mee: zoals winterdepressie, meer slaapproblemen en meer ongelukken."

4. Kan de tijdswisseling op lange termijn onze gezondheid schaden?

Hoe groot de gezondheidseffecten op lange termijn precies zijn, is moeilijk vast te stellen. "Onderzoek laat zien dat mensen aan de westkant van een tijdzone gemiddeld later slapen dan mensen aan de oostkant." Ook binnen Nederland is dat verschil zichtbaar. Hierdoor kan hun biologische klok minder goed aansluiten op maatschappelijke verplichtingen, zoals school- en werktijden. "De sociale jetlag", verheldert Gordijn.

In verschillende onderzoeken zijn verbanden gevonden tussen een afwijkend dag-nachtritme en gezondheidsproblemen. "Aan de westkant van tijdzones zijn meer winterdepressies, meer gevallen van kanker en een kortere levensverwachting vastgesteld." Ook worden er meer hartinfarcten en verkeersongevallen gevonden na de overgang naar zomer- of wintertijd.

Ook Rusland biedt volgens Gordijn een aanwijzing. "Het land voerde tijdelijk permanent zomertijd in, maar stapte daarvan af vanwege meer slaapproblemen en depressieve klachten, vooral bij jongeren." Niet alle gezondheidsproblemen zijn rechtstreeks aan de tijdswisseling toe te schrijven. Wel zijn sommige effecten direct merkbaar. Ook verschilt het effect van de overgang naar zomer- en wintertijd.

5. Wat betekent de overgang voor mensen die medicijnen op vaste tijdstippen innemen?

Sommige medicijnen werken het beste als je ze op een bepaald tijdstip inneemt. Bij de overgang verandert de klok, terwijl je biologische klok niet direct meeschuift.

"Het gaat erom wat intern je tijd is", zegt Gordijn. Of iemand het innameschema moet aanpassen, hangt af van het medicijn en de medische situatie. Vraag bij twijfel advies aan je apotheker of arts en verander niet zelf de innametijden.

6. Wordt de tijdswisseling afgeschaft?

De Europese Unie zette eerder stappen om de halfjaarlijkse tijdswisseling af te schaffen. In 2019 stemde het Europees Parlement voor een voorstel om ermee te stoppen, maar een definitief besluit over de uitvoering bleef uit. Volgens Gordijn is het onderwerp daarna blijven liggen, mede door de coronapandemie.

Op dit moment werken vier adviesbureaus in opdracht van de EU tijdelijk samen aan mogelijke strategieën om de tijdswisseling te beëindigen. "De uitkomst wordt eind 2026 verwacht, maar daarna moeten de Europese landen in 2027 een beslissing nemen over het vervolg."

De keuze valt op Europees niveau onder de Commissie van Transport. Gordijn maakt zich zorgen dat bij de afweging vooral economische en praktische belangen, zoals die van transport en luchtvaart, zwaar wegen. "Maar de gezondheid verdient meer aandacht", benadrukt ze. Of en wanneer de tijdswisseling daadwerkelijk wordt afgeschaft, hangt af van de verdere Europese besluitvorming.

Weet iemand toevallig of vividgreen's pfas vrije claims onderbouwt zijn met data zoals testen? Ik kan nergens een logo van certificatie van een derde partij vinden op hun website

Het is zo enorm moeilijk om iets te vinden zonder echt pfas te hebben. Ik ben ziek en zoek een broodmaker omdat ik bijna niks kan eten qua allergenen en geen energie heb om te koken dus ik zou graag horen als iemand hier informatie over heeft of mischien een alternatief heeft die geen zeker weten geen pfas heeft

edit: ik ga mischien voor fornello omdat keramiek veiliger lijkt

Maar ik zou nog steeds graag willen horen hoe jullie dat nou verifieren. Helemaal na het hele dupont drama in nederland lijken mensen steeds meer bekend te zijn met de gevaren van pfas

…..omdat de middag al voorbij is.
Wat zijn jullie weekendplannen?

Archive link: https://archive.ph/wTdY5

Regelmatig komen er mensen aan de deur voor het goede doel. Het valt me de afgelopen jaren op dat je niet kunt doneren, zonder dat je allerlei gegevens moet geven. Naam, adres, rekeningnummer, soms ook e-mailadres en telefoonnummer. Vaak zit je met doneren ook vast aan een maandelijkse donatie, waar je wel weer vanaf komt maar daar zit dan wel een actie aan vast. En je zit dan ook weer in een soort mailinglist.

Ik wil meestal wel wat doneren, maar dat dit niet gewoon anoniem kan houdt mij tegen. Hoe zien jullie dit?

Ik heb er ook geen zin in, maar we moeten het toch weer hebben over de Nederlandse talkshows. Extreemrechts, dat ooit beweerde moslims te haten omdat ze aan ‘onze homo’s zaten’, maakte deze week maar weer eens een punt van de regenboogvlag. SGP-voorman Chris Stoffer beweerde bij Café Kockelmann dat die vlag ‘polariserend’ zou zijn; bij Renze zei de directeur van de FVD-school hetzelfde en sprak hij van ‘propaganda’.

Die school heeft vier leerlingen en zou aanleiding moeten zijn om een serieus gesprek te voeren over de afschaffing van artikel 23 van de Grondwet, maar talkshowredacteuren zijn verwikkeld in een tragische doodsstrijd om kijkers en weten overigens ook niet wat een grondwet is. Dus werd de totale clown Filz, een soort Thierry Baudet met plaksnor, opgevoerd en belaagd door de rest van de tafel. Een fragment waarin presentator Nicolaas Veul krachtig weerwoord biedt, werd 50.000 keer geliket. Varkentje gewassen, toch?

Nee dus. Voor marginale figuren als Filz is een optreden in een landelijke talkshow een godsgeschenk; het verschaft hem geloofwaardigheid en normaliseert zijn denkbeelden. De contentmachine die FVD is, zal zijn optreden behendig herverpakken tot een AI-gedrocht voor sociale media, waarin Filz opeens een heel redelijke underdog lijkt tegenover een vuurpeloton van linkse deugers. Een eerder herverpakt optreden van Filz bij WNL over het koloniale verleden ging al viral.

Het ging de afgelopen weken vaker over de normalisering van extreemrechts, mede door een onderzoek naar ‘nativistische’ uitspraken op televisie. Door die normalisering verweren neonazi’s zich tegenwoordig bij de rechter door te verwijzen naar wat Wierd Duk allemaal zegt op tv. Hoewel rechters dat verweer natuurlijk verwerpen, is het volgens onderzoeker Nel Ruigrok bewijs dat extremisten het mainstream-mediadebat als legitimatie gebruiken.

Toen Ruigrok te gast was in mijn podcast, bleek tot mijn verbijstering dat ook zij ten prooi was gevallen aan de valse balans die ze zegt te bestrijden. Ze begon onverwacht over polarisatie en haar bezwaren tegen de media die altijd ‘de flanken’ tegenover elkaar zetten. ‘Het is altijd de PVV tegen D66 als het over migratie gaat’. De grootste partij in een centrumrechts kabinet de ‘andere flank’ noemen ten opzichte van de PVV, omdat men zou ‘polariseren’: ontluisterend.

Ruigrok zou moeten weten dat juist het polarisatieverwijt cruciaal is bij de normalisering van extreemrechts. Het polarisatieverwijt is immers dé manier om tegenstanders als ‘het andere extreem’ te presenteren. Daarmee betekent dat woord ‘extreem’ niets meer en wordt de eigen radicalisering genormaliseerd. De ene pool kiest er niet voor de andere pool af te stoten, is het niet? En horen we niet bij elke uit de hand gelopen fascistenrally dat ‘dit nu eenmaal gebeurt als je de mensen vertelt hoe ze moeten denken’? De fascist als weerloos rechts magneetje dat wordt afgestoten door al die linkse magneetjes in de media: hardnekkige kletskoek.

Het polarisatieverwijt is een wapen van extreemrechts dat het begrip presenteert als een toonkwestie. Extreemrechts wordt immers met scherpe bewoordingen aangevallen. Maar een polariserende toon is helemaal geen probleem; dat heet polemiek. Polarisatie op de inhoud is óók geen probleem, zolang er een democratische rechtsstaat is, waarin mensen wat te kiezen hebben. Maar juist die staat onder druk door de radicalisering van extreemrechts, dat van haar antidemocratische ideeën en corruptie geen enkel geheim meer maakt.

Het verband tussen normalisering, polarisatie en radicalisering blijkt ingewikkeld, zelfs voor mediaprofessionals en wetenschappers. Daarbij zijn de eigen behoefte aan redelijkheid en een bijna religieuze behoefte aan ‘verbinding’ een enorme achilleshiel. Niet polarisatie, maar extreemrechtse radicalisering is ons probleem.

Zeuren maar!

The image shows a historic print of the battle

Nederlandse organisaties stuurden jarenlang jongeren met gedragsproblemen naar een Nederlands 'gezinshuis' in Spanje. Daar kregen ze te maken met extreme behandelmethodes. Experts spreken van "structurele mishandeling en kindermarteling".

Grote jeugdhulpaanbieders, gemeenten én jeugdbeschermingsorganisaties wisten van de aanpak in het huis, dat in een periode van twintig jaar tientallen miljoenen euro's aan Nederlands zorggeld ontving. Dat blijkt uit maandenlang onderzoek van Nieuwsuur.

Voor straf achter stroomdraad worden opgesloten. Dagenlang geen eten. In je ondergoed in de winter buitengesloten worden. Het zijn maar een paar voorbeelden van de praktijken die plaatsvonden in Huize Soria.

Nieuwsuur sprak met zestien oud-cliënten over hun ervaringen bij dit gezinshuis, dat jarenlang onderdeel was van de grote zorgorganisatie Driestroom. De kinderen kwamen er terecht via jeugdzorg of de jeugdreclassering, vaak na een lange geschiedenis bij verschillende pleeggezinnen en instellingen. Het is voor het eerst dat de oud-cliënten hun verhaal doen in de media.

Paardenpoep over jongen

In het huis was steeds plaats voor zo'n tien jongeren, opgevangen door een Nederlands stel. In hun aanpak maakten zij gebruik van verboden vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkingen mogen alleen in de gesloten jeugdzorg in daarvoor aangewezen locaties in Nederland worden opgelegd, onder strenge wettelijke voorwaarden. In het buitenland mag dat nooit.

Contact met de buitenwereld werd beperkt en streng gecontroleerd door het stel. De jongeren vertellen over fysieke en emotionele mishandeling, zoals het onthouden van eten, slaap of wc-bezoek als straf. Ook werden jongeren geïsoleerd en moesten zij langdurig staan of zitten. Soms dagenlang in de brandende zon, met brandblaren tot gevolg.

Alle jongeren vertellen dat er zondebokken werden aangewezen in de groep. Het stel zette de rest van de groep aan om mee te doen met mishandeling of vernedering.

Eén van de jongeren vertelt over het gooien van paardenpoep over een jonge jongen:

"Je hebt geen keuze. Als je niet meedoet, word je een van de zondebokken. Dat moet voor alle kinderen heel traumatiserend zijn geweest", zegt traumadeskundige Leony Coppens. De verhalen van de jongeren vertonen veel kenmerken van wat in de internationale literatuur 'kindermarteling' heet, zegt ze.

De Behandelmethoden

Veel van wat de jongeren vertellen komt overeen met de eigen "behandelvisie" en "behandelmethodiek" van Huize Soria, blijkt uit documenten in handen van Nieuwsuur. Die methode beschrijft het toepassen van "fysieke begrenzing" en ook het beperken van contact met het thuisfront. Beeldbellen met thuis mocht soms maanden niet, of alleen in het bijzijn van de gezinsouders. Zij lazen ook alle e-mails.

In de methode staat ook het continu cameratoezicht op jongeren beschreven, in gezamenlijke ruimten en op het landgoed. "Voor hen zetten we de camera's pedagogisch in om te zien hoe ze zich in welke situatie gedragen, wat hun tactieken zijn om mensen voor hun karretje te spannen."

Onderzoeker jeugdrecht en kinderrechter Bart Tromp (Universiteit van Groningen) zegt daarover: "Het kan nooit zo zijn dat je onder het mom van jeugdbescherming, of door de toevoeging van het woord 'pedagogisch', stelselmatig alle jongeren filmt."

Onderwijs kregen de kinderen in Soria alleen wanneer de gezinsouders dat een goed idee vonden. "Onderwijs is een heel fundamenteel recht", zegt Tromp. "Het onthouden van onderwijs mag niet worden ingezet als een vorm van straf."

Instanties die de jongeren plaatsten, en jeugdzorginstellingen als Driestroom en ook Levvel, wisten van de aanpak en de vergaande vrijheidsbeperkende maatregelen. Ook jeugdbeschermingsorganisaties waren op de hoogte. Toch bleven ze er jongeren plaatsen.

Een woordvoerder van Driestroom zegt dat het een "uitdaging is binnen de wettelijke kaders steeds een zorgvuldige balans te vinden tussen vrijheid, bescherming, behandeling en veiligheid". Ook benadrukt hij dat het ging om jongeren met complexe hulpvragen.

Volgens kinderrechter Tromp vergoelijkt dat niet de inzet van verboden behandelmethoden. "In een rechtsstaat is iedereen gelijk. Als lastige jongere heb je recht op dezelfde bescherming als een makkelijke jongere."

Eerdere signalen

Vanaf 2016 kreeg de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) meldingen over de instelling. Cliënten zeggen dat ze hun ervaringen bij terugkomst hebben gemeld bij zorgorganisaties. Eén jongen deed in 2019 bij de politie aangifte van mishandeling.

Maar ondanks die meldingen, een onderzoek van de Kinderombudsman Amsterdam en meerdere onderzoeken door jeugdbeschermers en zorginstellingen bleven verschillende organisaties er tóch jongeren plaatsen. De Inspectie zegt dat het geen toezicht kan houden in het buitenland.

Huize Soria moest eind september per direct stoppen van de Spaanse Inspectie, nadat berichtgeving van Nieuwsuur hen bereikte. De vergunningen van de instelling bleken niet op orde.