Sorry for screaming at you at this time of the night but this confirms something that has been known for a while now - to transform protests into change you need to build an INSTITUTION. A POLITICAL ORGANIZATION. Just standing on the street is NOT ENOUGH.

"პარტიების გარეშე პროტესტი" და "აპოლიტიკური პროტესტის" მომხრეებს ამოგაძრობთ ენებს >:(

მოლდოვამ საქართველოს გადაუსწრო საშუალო ხელფასით (სადაა ქოცების 9 ნიშნა ეკონომიკური ზრდა) და ამისთვის არ დასჭირდა მთელი ქვეყნის რუსეთის ეკონომიკაზე გადაყვანა და წურბელასავით რუსეთ უკრაინის ომზე ჩამოკიდება როგორც პარაზიტი

მოლდოვისა და საქართველოს მონაცემებს ვადარებდი და საინტერესო სურათი დავინახე: ქვეყანამ, რომელსაც ჩვენზე ღარიბად აღვიქვამთ (და ქოცები აბრალებენ კომბლებით დარბიანო/კობახიძე სულ იძახის ვჯობივართო და ევროპა მაგათ რატომ იღებსო), საშუალო დარიცხული ხელფასით უკვე გადაგვასწრო, ხოლო კიშინიოვში ცხოვრება და კვება თბილისზე იაფია (დედაქალაქების შედარება).

2026 წლის მეორე კვარტალში საშუალო თვიური დარიცხული, ანუ გადასახადებამდე ხელფასი იყო:

დოლარში გადავიანგარიშე 2026 წლის 26 ოქტომბრის ოფიციალური კურსებით: $1 = 2.5966 ლარი და 18.0638 ლეი. შესაბამისად, ეს მეორე კვარტლის ხელფასების აღნიშნული დღის კურსით შედარებაა. ამ შედარებით მოლდოვამ საქართველოს დაახლოებით 1.6%-ით გადაასწრო. ამისთვის აღსანიშნავია მოლდოვას არ დასჭირდა რუსების მსაობრივი იმიგრაცია და ქვეყნის რუსული ფულის გათეთრებაში და სანქციების არიდების ჰაბად ქცევა.

https://tradingeconomics.com/georgia/wages

https://tradingeconomics.com/moldova/wages

https://nbg.gov.ge/en/currency-rates

https://www.bnm.md/en/content/official-exchange-rates

საიდან მოვიდა მოლდოვაში ეს ზრდა - ევროპული ფულიდან?

ევროპულ მხარდაჭერას მნიშვნელობა აქვს: ევროკავშირის 2025-2027 წლების პაკეტი დაახლოებით 1.9 მილიარდ ევრომდე დაფინანსებას ითვალისწინებს- 385 მილიონამდე გრანტებს და 1.5 მილიარდამდე შეღავათიან სესხებს. თანხები რეფორმების შესრულებას უკავშირდება. ანუ მთელი პაკეტი საჩუქარი არ არის და არც ერთბაშად ჩარიცხულა.

https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2025/03/18/moldova-council-gives-final-green-light-to-support-reforms-and-economic-growth-with-almost-2-billion/

სამართლიანი, რომ აღინიშნოს ხელფასების ზრდა მხოლოდ ამით არ აიხსნება:

• ინფლაცია: მოლდოვაში მეორე კვარტლის წლიური სახელფასო ზრდა ნომინალურად 9.2% იყო, რეალურად კი მხოლოდ 2.3%.
• კადრების დეფიციტი და ემიგრაცია: მუშახელის ნაკლებობა დამსაქმებელს ანაზღაურების გაზრდისკენ უბიძგებს.
• სახელმწიფოს პოლიტიკა: საჯარო სექტორში ანაზღაურებისა და მინიმალური ხელფასის ზრდის გადაწყვეტილებებიც მოქმედებს.
• სხვა სექტორებში მატება: საბიუჯეტო სექტორში ხელფასი წლიურად 5.1%-ით გაიზარდა, რეალურ სექტორში კი - 10.2%-ით.

ხელფასების ზრდა ნაწილობრივ რეალური გაუმჯობესებაა, ნაწილობრივ — გაძვირებულ ცხოვრებასთან ინდექსაცია. ევროპული მხარდაჭერის ზუსტ წილს ამ მონაცემებით ვერ გამოვყოფთ.

https://statistica.gov.md/en/the-average-gross-monthly-earnings-and-the-index-of-the-average-number-of-employ-9436_62609.html

https://www.elibrary.imf.org/view/journals/002/2026/059/article-A001-en.xml

რას ყიდულობს ადამიანი ამ ხელფასით?

Numbeo-ს თბილისისა და კიშინიოვის შედარებაში:

რძე დაახლოებით 43%-ით, ქათამი 24%-ით, საქონლის ხორცი კი 34%-ით იაფია. ყველაფერი იაფი არ არის: მაგალითად, ბენზინი და საშუალო დონის რესტორანში ორი ადამიანის კვება კიშინიოვში უფრო ძვირია.

Numbeo გამოყენების უპირატესობა ის არის, რომ აქ არსებული მონაცემები ივსება დამოუკიდებელი წყაროებით და არ არის რომელიმე ქვეყნის ინტერესებს მორგებული როგორც ქვეყნის სტატისტიკის სამსახურებს ჩვევიათ.

https://www.numbeo.com/cost-of-living/in/Chisinau

https://www.numbeo.com/cost-of-living/in/Tbilisi

https://www.numbeo.com/cost-of-living/compare_cities.jsp?country1=Georgia&country2=Moldova&city1=Tbilisi&city2=Chisinau

გადასახადებით მოლდოვას უპირატესობა აქვს?

სურათი შერეულია:

მოლდოვაში საშემოსავლოს ძირითადი განაკვეთი დაბალია, საქართველოში კი დღგ უფრო დაბალია ერთი შეხედვით მაგრამ საქართველოსგან განსხვავებით როგორც ევროკავშირის ქვეყნებში არის მოლდოვაშიც სხვადასხვა განაკვეთია (ფუფუნების ნივთებზე მაღალია საკვებზე დაბალი).

ეს ორი განაკვეთი მთლიან საგადასახადო ტვირთს ან ხელზე მისაღებ ხელფასს სრულად არ ასახავს: გასათვალისწინებელია დასაბეგრი ბაზა, შეღავათები და სხვა სავალდებულო შენატანებიც.

პირველადი მოხმარების პროდუქტებზე მოლდოვის შეღავათი მხოლოდ პურსა და რძეს არ ეხება. 8%-იანი დღგ მოქმედებს კანონით განსაზღვრულ პურპროდუქტებზე, რძესა და რძის პროდუქტებზე, სასაქონლო კოდებით ჩამოთვლილ ბოსტნეულსა და ხილზე - მათ შორის კარტოფილზე, პომიდორზე, ხახვზე, კომბოსტოზე, ვაშლზე, მსხალსა და ყურძენზე - ასევე გარკვეულ მარცვლეულზე, პარკოსნებსა და შაქრის ჭარხლისგან წარმოებულ შაქარზე. შესაბამისი საბავშვო კვების პროდუქტები დღგ-ისგან გათავისუფლებულია. ეს ყველა საკვებზე საერთო შეღავათს არ ნიშნავს - კონკრეტული ჩამონათვალი და პირობები მოქმედებს.

საქართველოში ასეთი საერთო შემცირებული სასურსათო განაკვეთი არ გვაქვს, თუმცა შეღავათები აქაც არსებობს: მაგალითად, საქართველოში წარმოებული სოფლის მეურნეობის პროდუქციის მიწოდება სამრეწველო გადამუშავებამდე, შესაბამისი პირობებით, დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით თავისუფლდება. ამიტომ ყველა ქართული სასურსათო პროდუქტის 18%-იან განაკვეთთან შედარება არასწორი იქნებოდა.

მედიკამენტების ნაწილში საქართველოს შეღავათიც უნდა გავითვალისწინოთ: მოლდოვაში შესაბამისი რეგისტრირებული ან იმპორტისთვის ავტორიზებული მედიკამენტები 8%-იანი დღგ-ით იბეგრება, საქართველოში კი განსაზღვრული ფარმაცევტული პროდუქციის იმპორტსა და მიწოდებაზე დღგ-ისგან გათავისუფლება მოქმედებს. შესაბამისი სამედიცინო მომსახურებაც გათავისუფლებულია. ამ ნაწილში მოლდოვის 8% საქართველოსთან შედარებით უპირატესობად ვერ ჩაითვლება. გათავისუფლება ტექნიკურად ნულოვანი განაკვეთის ტოლფასი ყოველთვის არ არის - ჩათვლის უფლებასაც მნიშვნელობა აქვს.

თუმცა დღგ ყველაფერს ვერ ხსნის: ერთნაირი გადასახადამდელი ფასის შემთხვევაში 18%-ის ნაცვლად 8%-იანი დღგ საბოლოო ფასს დაახლოებით 8.5%-ით შეამცირებდა, სრული გადაცემის დაშვებით. რძის 43%-იანი სხვაობის ასახსნელად წარმოება, მიწოდება, კონკურენცია და მარჟებიც უნდა შევისწავლოთ.

https://taxsummaries.pwc.com/moldova/corporate/other-taxes

https://taxsummaries.pwc.com/georgia/individual/taxes-on-personal-income

https://taxsummaries.pwc.com/georgia/corporate/other-taxes

https://www.legis.md/cautare/getResults?doc_id=153671&lang=ro

https://matsne.gov.ge/ka/document/view/1043717

https://matsne.gov.ge/ka/document/download/5626788/0/ge/pdf

უთანასწორობაშიც განსხვავებაა

მსოფლიო ბანკის Poverty and Inequality Platform-ის 2024 წლის მონაცემებით:

რაც დაბალია ინდექსი, მით ნაკლებია გაზომილი უთანასწორობა. ამ მონაცემებით მოლდოვაში განაწილება უფრო თანაბარია. თუმცა ეს ოჯახების შემოსავლების/მოხმარების კვლევებზე დაფუძნებული მაჩვენებელია და დაგროვილი ქონების - ბინების, მიწის, ბიზნესებისა და ფინანსური აქტივების - განაწილებას არ ზომავს. დაბალი ჯინი თავისთავად მაღალ კეთილდღეობასაც არ ნიშნავს.

https://pip.worldbank.org/country-profiles/GEO

https://pip.worldbank.org/country-profiles/MDA

მაშინ საქართველოს ეკონომიკური უპირატესობა სად ჩანს?

Trading Economics-ის გრაფიკებში 2025 წლის ერთ სულ მოსახლეზე მსყიდველობითი უნარით შესწორებული მშპ საქართველოში დაახლოებით 25,136 საერთაშორისო დოლარია, მოლდოვაში - 17,087. საქართველო დაახლოებით 47%-ით წინ არის, მაგრამ საშუალო ხელფასში მსგავსი უპირატესობა არ ჩანს. ეს მაჩვენებელი ხელზე მისაღები შემოსავალი არ არის, თუმცა სწორედ ამიტომ გვჭირდება ზრდის განაწილების შეფასებაც.

https://tradingeconomics.com/georgia/gdp-per-capita-ppp

https://tradingeconomics.com/moldova/gdp-per-capita-ppp

საკვების ინფლაციაც ფასების დონეში არ უნდა აგვერიოს: 2026 წლის სექტემბერში წლიური ზრდა საქართველოში 3.4% იყო, მოლდოვაში - 5.1%. მოლდოვაში საკვები იმ მომენტში უფრო სწრაფად ძვირდებოდა, მიუხედავად იმისა, რომ ზოგი პროდუქტი მაინც იაფი იყო. დაბალი ინფლაცია უკვე გაძვირებულ პროდუქტს ავტომატურად არ აიაფებს.

https://tradingeconomics.com/georgia/food-inflation

https://tradingeconomics.com/moldova/food-inflation

ამასთან, ომს ამ ორი ქვეყნისთვის ერთნაირი ეკონომიკური შედეგი არ მოუტანია

რუსეთის მიერ უკრაინაში დაწყებული ომის შემდეგ საქართველომ მნიშვნელოვანი ეკონომიკური სარგებელი მიიღო მიგრაციის, ფინანსური შემოდინებებისა და გაზრდილი სატრანზიტო ვაჭრობისგან. IMF 2022–2023 წლების მაღალი ზრდის მნიშვნელოვან ნაწილს სწორედ ომთან დაკავშირებულ ეფექტებს უკავშირებს.

ჩემთვის ხელისუფლების მიერ ამის საკუთარ ეკონომიკურ სასწაულად გამოცხადება სხვის ტრაგედიაზე პარაზიტულად მიბმული ზრდის წარმატებად შეფუთვაა.

მოლდოვისთვის კი ომი ძირითადად მძიმე ეკონომიკური დარტყმა აღმოჩნდა - ენერგეტიკული და სავაჭრო შეფერხებებით, გაძვირებული ცხოვრებითა და ეკონომიკური დანაკარგებით. მსოფლიო ბანკი ომის შედეგებს, ენერგეტიკულ კრიზისსა და გვალვას ერთობლივად უკავშირებს 2022 წლის ეკონომიკურ შემცირებას.

ანუ მაშინ, როდესაც საქართველოს ეკონომიკამ ომთან დაკავშირებული შემოდინებებით მნიშვნელოვანი ბიძგი მიიღო, მოლდოვა მძიმე შოკებს უმკლავდებოდა. მიუხედავად ამისა, აღნიშნული მონაცემებით საშუალო დარიცხულ ხელფასში მოლდოვა წინ აღმოჩნდა.

https://www.imf.org/-/media/files/publications/cr/2024/english/1geoea2024002.pdf

https://thedocs.worldbank.org/en/doc/9a4979b9cb56380179fbe177ed17dc66-0080012024/original/Moldova-MEU-English.pdf

მოლდოვის იდეალიზება საჭირო არ არის. მაგრამ არც საქართველოს ეკონომიკური წარმატება უნდა შეფასდეს მხოლოდ ხელისუფლებისთვის მოსახერხებელი მაჩვენებლებით.

მაჩვენეთ, რამდენი რჩება ჩვეულებრივ ადამიანს ხელზე, რამდენს იხდის აუცილებელ პროდუქტებში და რამდენი რჩება თვის ბოლოს. ეკონომიკური წარმატების შეფასება აქედან უნდა იწყებოდეს.

მაგრამ ყველაფერი, რომ შევაჯამოდ ჩანს თუ რამდენად სირცურეზე არის ქართული ოცნების პოლიტიკა დაფუძნებული თურმე შესაძლებელია მოლდოვასავით მშვიდობის შენარჩუნებაც და ქვეყნის განვითარებაც რუსეთის გუბერნიად ქცევის გარეშე. და ყველაფერთან ერთად თურმე ქოცების უპრეცედენტო ეკონომიკური ზრდაც დიდ წილად ტყუილი ყოფილა და თურმე პროცედენტებიც არის და ჩვენზე კარგი შედეგებიც ღირსეული რუსეთისათვის წაკუზვის გარეშე პოლიტიკით.

Guys we did it, we won. You can do it too, you just need to organise. You just need to get somw new people who never been in politics before. I love Sakartvelo so much, visited so many times. I am just here to wish you luck for the future.

Been learning Georgian from scratch and i'm still learning the alphabet. How is my handwriting? I would like to get some tips Estive